Meer rendement uit ontwikkeling

Beoordelen wat we niet zien?

“When we are judging everything, we are learning nothing.”
Steve Maraboli

lamp 350x200

Het houdt me al tijden bezig: het proces van beoordelen. In eerste instantie gaf ik trainingen over beoordelen. En dan was ik bezig met zaken als het 'halo'-effect. En met het ORBI-model van Schein. Allerlei zaken die erop gericht waren het bewustzijn ten aanzien van beoordelingsfouten te vergroten. Zoveel jaar verder zit ik met de titel van een artikel in mijn hoofd (het artikel ga ik nog schrijven) en die titel heb ik voor deze blog gebruikt. De centrale gedachte is simpel (en ook niet nieuw/niet van mij): wij mensen zijn geneigd datgene dat we herkennen - dus een kwaliteit die we zelf bezitten - in anderen positiever te beoordelen dan zaken die we niet herkennen - dus kwaliteiten die we niet zelf bezitten.

 Het denken van Daniel Ofman over kernkwaliteiten maakte  mij jaren geleden expliciet bewust van deze paradox. Want als we aannemen dat dit overwegend waar is, dan kan ik eigenlijk de ander niet beoordelen. Wat ik kan beoordelen is de kwaliteit van de output - dus datgene dat de ander opgeleverd heeft - en dan is het nog lastig om een begrip als kwaliteit objectief te maken en te meten.

Nog weer zoveel jaar verder merk ik steeds vaker hoe afhankelijk we zijn van beoordelen. Opnieuw mede geinspireerd door een boek (Mindsets, the new psychology of success - door Carol P. Dweck) ben ik tot de conclusie gekomen dat we er goed aan zouden doen om met beoordelen te stoppen en alleen nog zelfbeoordeling aan te moedigen. Externe beoordeling heeft namelijk allerlei, in mijn ogen ongewenste, bij-effecten op gedrag in organisaties: faalangst, onzekerheid, afhankelijkheid, duiken, enzovoorts. Herkenbaar? Terwijl zelf-beoordeling leidt tot eigenaarschap, verantwoordelijkheid en gerichtheid op verbetering. Maar wat dan met blinde vlekken, hoor ik je zeggen. Of: ja, maar als we mensen zichzelf laten beoordelen, dan geeft iedereen zichzelf een tien. Zou het?

Please publish modules in offcanvas position.